Bezpieczeństwo

DNS DANE

DNS-based Authentication of Named Entities

DNS DANE to mechanizm uwierzytelniania certyfikatów TLS za pomocą rekordów TLSA zabezpieczonych przez DNSSEC. Pozwala właścicielowi domeny wskazać certyfikat lub klucz publiczny właściwy dla konkretnej usługi.

DNS DANE

Czym jest DNS DANE?

DNS DANE (DNS-based Authentication of Named Entities) to mechanizm, który pozwala powiązać certyfikat TLS lub klucz publiczny z domeną za pomocą rekordu TLSA w systemie DNS. Wiarygodność tego powiązania opiera się na DNSSEC, czyli rozszerzeniu DNS zapewniającym autentyczność i integralność odpowiedzi DNS.

Dzięki DANE właściciel domeny może jednoznacznie określić, jaki certyfikat lub klucz powinien zostać zaakceptowany podczas nawiązywania bezpiecznego połączenia. Mechanizm jest szczególnie istotny w komunikacji e-mail między serwerami, choć może być stosowany również dla innych usług korzystających z TLS.

Jak działa DANE i rekord TLSA?

Rekord TLSA jest publikowany w strefie DNS dla konkretnej usługi i portu, na przykład dla serwera pocztowego działającego przez SMTP. Zawiera informacje określające:

  • sposób wykorzystania certyfikatu,
  • element podlegający weryfikacji, na przykład certyfikat lub klucz publiczny,
  • algorytm skrótu,
  • wartość skrótu certyfikatu albo klucza.

Podczas łączenia klient lub serwer może pobrać rekord TLSA i porównać go z certyfikatem przedstawionym przez usługę. Aby odpowiedź DNS była wiarygodna, strefa domeny musi być podpisana za pomocą DNSSEC. Jeżeli certyfikat nie odpowiada opublikowanym danym, weryfikacja DANE kończy się niepowodzeniem.

Przykładowo, dla usługi SMTP działającej na porcie 25 rekord może być publikowany pod adresem:

_25._tcp.mail.example.pl

Nie jest to pełna konfiguracja rekordu, lecz format nazwy pokazujący, że TLSA odnosi się do konkretnego portu i protokołu.

Czy DANE zastępuje certyfikat TLS?

Nie. DANE nie zastępuje certyfikatu TLS ani szyfrowania. Jest dodatkowym mechanizmem weryfikacji, który wskazuje, jaki certyfikat lub klucz powinien być uznany za prawidłowy dla danej usługi.

Do ustanowienia szyfrowanego połączenia nadal potrzebny jest certyfikat, na przykład wydany przez Let’s Encrypt lub komercyjny urząd certyfikacji. W zależności od konfiguracji DANE może wzmacniać tradycyjne zaufanie do urzędów certyfikacji albo umożliwiać weryfikację certyfikatu na podstawie informacji opublikowanej w DNS.

Zastosowanie DANE w poczcie elektronicznej

Najbardziej praktycznym zastosowaniem DANE jest zabezpieczanie połączeń SMTP między serwerami pocztowymi. Mechanizm może ograniczyć ryzyko przeprowadzenia ataku typu Man in the Middle, w którym napastnik próbuje podstawić inny certyfikat podczas transmisji.

DANE jest często łączone z mechanizmem MTA-STS. Oba rozwiązania zwiększają bezpieczeństwo transportu poczty, ale działają na innej zasadzie:

  • DANE SMTP wykorzystuje rekordy TLSA i wymaga poprawnie działającego DNSSEC,
  • MTA-STS korzysta z polityki publikowanej przez HTTPS i opiera się na zaufaniu do infrastruktury certyfikatów TLS.

Wdrożenie DANE wymaga prawidłowej konfiguracji serwera pocztowego, DNSSEC, certyfikatu oraz automatycznej aktualizacji rekordu TLSA po jego wymianie. Błędna konfiguracja może spowodować odrzucanie połączeń przez systemy, które rygorystycznie sprawdzają DANE.

DANE a serwery WWW i aplikacje internetowe

DANE może być stosowane także dla usług HTTP, jednak jego wsparcie w popularnych przeglądarkach internetowych jest ograniczone. Z tego powodu w przypadku stron i aplikacji webowych najczęściej wykorzystuje się standardowe mechanizmy PKI, poprawną konfigurację TLS, HSTS oraz bezpieczne zarządzanie certyfikatami.

W systemach tworzonych na zamówienie, takich jak dedykowane aplikacje webowe, systemy API czy platformy e-commerce, DANE może być elementem szerszej architektury bezpieczeństwa infrastruktury. Szczególne znaczenie ma wtedy, gdy aplikacja komunikuje się z własnymi usługami, serwerami pocztowymi lub innymi systemami przez szyfrowane połączenia.

Zalety i ograniczenia DNS DANE

Zalety

  • dodatkowe powiązanie certyfikatu z domeną,
  • zmniejszenie zależności od zewnętrznych urzędów certyfikacji w wybranych scenariuszach,
  • ochrona przed podstawieniem nieprawidłowego certyfikatu,
  • dobre zastosowanie w komunikacji SMTP,
  • możliwość centralnego zarządzania informacją o certyfikatach w DNS.

Ograniczenia

  • konieczność wdrożenia i utrzymania DNSSEC,
  • ryzyko przerwania połączeń po błędnej publikacji rekordu TLSA,
  • ograniczone wsparcie w przeglądarkach dla połączeń HTTP,
  • potrzeba synchronizacji rekordów TLSA z cyklem życia certyfikatów,
  • zależność od poprawnej obsługi DANE przez klienta lub serwer.

DNSSEC jako warunek zaufania

Sam rekord TLSA nie wystarcza do zapewnienia wiarygodnej weryfikacji. Jeżeli strefa DNS nie korzysta z DNSSEC, napastnik może próbować zmodyfikować odpowiedź DNS i podstawić własne dane. DNSSEC podpisuje rekordy i pozwala odbiorcy sprawdzić, czy pochodzą one z właściwej strefy oraz czy nie zostały zmienione podczas przesyłania.

Przed wdrożeniem DANE należy więc upewnić się, że rejestr domeny, operator DNS i serwer nazw obsługują DNSSEC. W środowiskach biznesowych warto również objąć konfigurację monitoringiem oraz testami wykonywanymi po każdej zmianie certyfikatu.

Podsumowanie

DNS DANE wzmacnia bezpieczeństwo połączeń TLS, wiążąc certyfikat lub klucz publiczny z domeną za pomocą rekordu TLSA i DNSSEC. Największe znaczenie ma obecnie dla bezpiecznej komunikacji między serwerami pocztowymi. Nie zastępuje certyfikatów TLS, lecz dodaje niezależny sposób sprawdzania, czy usługa korzysta z właściwych danych uwierzytelniających.

W przypadku rozbudowanych systemów IT poprawne wdrożenie DANE powinno być częścią szerszego procesu zarządzania bezpieczeństwem, konfiguracją DNS i certyfikatami. Dotyczy to również integracji systemów IT, dedykowanego oprogramowania oraz skalowalnych aplikacji webowych korzystających z własnej infrastruktury usługowej.